23:50 EST Thứ sáu, 17/01/2020

Trang nhất » Góc GV và HS » Sáng kiến kinh nghiệm

SKKN “Tổ chức quản lý, sắp xếp và hoạt động phòng học bộ môn Hóa – Sinh đạt hiệu quả tại Trường THCS Nguyễn Bá Phát”

Thứ ba - 15/01/2013 22:39

 Đề tài : “Tổ chức quản lý, sắp xếp và hoạt động phòng học bộ môn Hóa – Sinh đạt hiệu quả tại Trường THCS Nguyễn Bá Phát”

A. ĐẶT VẤN ĐỀ :                         
Chúng ta đang sống trong thời kỳ phát triển của một nền giáo dục công nghệ hiện đại và hội nhập. Con người là yếu tố chính, quyết định sự phồn vinh, thịnh vượng của xã hội. Sự phát triển đó đòi hỏi đất nước ta phải có một sự đổi mới về một nền giáo dục tiên tiến.
Muốn xây dựng một xã hội như vậy, nền giáo dục nói chung và mỗi chúng ta nói riêng phải có sự nhìn nhận về phương pháp dạy học tích cực hóa hoạt động nhận thức của học sinh, nâng cao hơn nữa phương pháp đổi mới và chất lượng dạy học. Vì thế đòi hỏi nền giáo dục nước nhà đào tạo những thế hệ con người cho xã hội có đủ năng lực, sáng tạo, có kiến thức kỹ năng giải quyết mọi tình huống để làm chủ khoa học kỹ thuật hiện đại. Đây cũng là một đòi hỏi có ý nghĩa chiến lược, giáo dục đặt lên hàng đầu trong thời kì hội nhập với nền giáo dục thế giới.
Cùng hội nhập với nền giáo dục thế giới, nước ta đã phát động phong trào đổi mới phương pháp dạy học từ bậc Đại học đến các trường trung học cơ sở nhằm thực hiện nhiệm vụ và mục tiêu của nền giáo dục nước nhà chỉ ra rõ: " Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục - đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học. Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học, bảo đảm điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu cho học sinh, coi trọng thực hành ngoại khóa, làm chủ kiến thức, tránh nhồi nhét học vẹt, học chay”. Mục tiêu giáo dục trong thời đại mới là không chỉ dừng lại ở việc truyền thụ những kiến thức, kỹ năng có sẵn cho học sinh mà điều đặc biệt quan trọng là phải bồi dưỡng cho HS năng lực sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề, để từ đó có thể sáng tạo ra những tri thức mới, phương pháp mới, cách giải quyết vấn đề mới, góp phần làm giàu thêm nền kiến thức của nhân loại.
 Để đạt được điều đó, trong quá trình dạy học ở trường phổ thông cơ sở cần phải tổ chức sao cho HS được tham gia vào quá trình hoạt động nhận thức, qua đó ngoài việc có thể giúp học sinh trang bị kiến thức cho mình, đồng thời còn cho HS được tập luyện hoạt động sáng tạo khoa học, rèn luyện năng lực giải quyết vấn đề qua các thí nghiệm thực hành tại phòng học bộ môn để sau này  các em đáp ứng được những đòi hỏi trong thực tiễn của thời kỳ công nghiệp hóa hiện đại hóa.Vì vậy, tôi chọn đề tài:“Tổ chức quản lý, sắp xếphoạt động phòng học bộ môn Hóa–Sinh đạt hiệu quả tại Trường THCS Nguyễn Bá Phát ”
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
I. Tình hình giảng dạy tại phòng học bộ môn 
          Trường THCS Nguyễn Bá Phát nằm trên địa bàn xã Hoà Liên, huyện Hoà Vang một xã miền núi của thành phố Đà Nẵng. Xã Hoà Liên nằm trên vùng Tây Bắc huyện Hoà Vang, phía đông giáp với phường Hoà Hiệp (quận Liên Chiểu), phía tây giáp với xã Hoà Ninh, phía nam giáp xã Hoà Sơn, phía bắc giáp huyện Phú Lộc (Thừa Thiên Huế). Trong kháng chiến xã Hoà Liên là căn cứ, là bàn đạp của lực lượng cách mạng, là nơi dừng chân của các cơ quan đơn vị bộ đội du kích để xuất phát tấn công địch ở đường đèo Hải vân và hướng Bắc của thành phố Đà Nẵng. Đời sống nhân dân chủ yếu dựa vào nông nghiệp, hiện nay nhiều gia đình nằm trong diện di dời giải tỏa nên các em học sinh gặp rất nhiều khó khăn trong học tập.
        Xã Hòa Liên có 5 trường học công lập: THCS Nguyễn Bá Phát, Tiểu học Hoà Liên, Tiểu học số 2 Hoà Liên, Mầm non Hoà Liên 1 và Mầm non Hòa Liên 2. Các trường trong xã được xây dựng mới khang trang. Nhiều năm liền xã đều được công nhận hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học và phổ cập trung học cơ sở đúng độ tuổi và phổ cập bậc trung học.
Ngày 25 tháng 7 năm 2007 UBND huyện Hòa Vang ban hành Quyết định số 1000/QĐ-UBND đổi tên trường THCS Hòa Liên thành trường THCS Nguyễn Bá  Phát. Hằng năm nhà trường luôn có số lượng lớp học trên 20 lớp, năm nay trường có 21 lớp với hơn 800 học sinh/ tổng số 58 cán bộ, giáo viên và nhân viên. Học sinh trong trường đa số là con em nhà nông, nên còn có những khó khăn về đầu tư tài chính cho học tập.Vì thế, trước đây trường không có phòng học bộ môn (PHBM), giáo viên dạy theo lối truyền thống “thông báo – tái hiện”.
Có thể nói cho đến nay, hầu như các nước có nền giáo dục tiên tiến trên thế giới đều tổ chức dạy học theo phòng học bộ môn (PHBM), vì dạy học theo PHBM đem lại hiệu quả cao về nhiều mặt: tổ chức dạy học, nhận thức, rèn luyện kĩ năng, kinh tế...PHBM tạo ra không gian linh hoạt cho các hình thức dạy học khác nhau. Nhiều hình thức học tập được tổ chức sẽ tránh được sự nhàm chán, tẻ nhạt, tạo được niềm vui, hứng thú của HS với nội dung bài học.Qua đó giúp cho GV dễ dàng triển khai cho HS học tập theo nhóm dưới sự giám sát của GV, HS vừa có thể học lý thuyết lại có thể học thực hành thông qua việc sử dụng thiết bị dạy học (TBDH)
Vì vậy, năm học 2008-2009 nhà trường bước đầu xây dựng 01 Phòng học bộ môn Hóa – Sinh đạt chuẩn theo QĐ 32/BGD-ĐT, trường có 22 lớp với số lượng phòng bộ môn rất ít như vậy không đáp ứng được nhu cầu học và thực hành của giáo viên và học sinh, thời khóa biểu PHBM luôn trùng chéo làm ảnh hưởng và gây khó khăn cho việc dạy học, không tạo được sự hứng thú thực hành cho học sinh. Bên cạnh đó các em học sinh còn bỡ ngỡ khi học tại PHBM, không thường xuyên được thực hành trên PHBM vì quá nhiều lớp, mỗi tuần bộ môn Hóa, Sinh, mỗi môn 2 đều tiết nhưng chỉ học được 1 tiết tại PHBM còn để lớp khác học nên chưa phát huy hết khả năng ham học của các em. Với tình hình như vậy, Ban giám hiệu nhà trường đã đề xuất Phòng GD&ĐT Huyện Hòa Vang quan tâm đến chất lượng giảng dạy tại PHBM và cho xây dựng thêm hai phòng bộ môn  Hóa học và  Sinh học. Đến năm học 2011-2012 được phòng GD & ĐT đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại, trường đã từng bước xây dựng và được công nhận Phòng học bộ môn (PHBM) Hóa học và  Sinh học đạt chuẩn quốc gia theo quyết định 37 của BGD & ĐT. Đến nay, trường THCS Nguyễn Bá Phát  đang phấn đấu xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia trong năm học 2012-2013. Trong suốt 1 năm qua, nhà trường đã không ngừng sử dụng có hiệu quả các phòng học bộ môn, củng cố, bổ sung hoàn thiện theo các tiêu chuẩn của quyết định 37/ BGD-ĐT về phòng bộ môn đạt chuẩn quốc gia. Nhà trường đã tập trung đầu tư các thiết bị hiện đại, hình ảnh thí nghiệm trực quan sinh động để việc dạy học ngày càng đạt kết quả tốt hơn…Song song với nhà trường, giáo viên bộ môn cũng không ngừng trau dồi thêm kiến thức, kỹ năng thực hành, làm đồ dùng dạy học để bổ sung cho giáo án của mình thêm sinh động và đa dạng kiến thức.
Phòng bộ môn Hóa – Sinh được trang bị đầy đủ tiện nghi
 
        II. Các giải pháp, biện pháp tổ chức, sử dụng  phòng học bộ môn Hóa Sinh đạt kết quả cao
1. Tổ chức hoạt động và quản lý phòng học bộ môn
PHBM là phòng học được trang bị hệ thống thiết bị dạy học bộ môn và hệ thống các thiết bị nghe nhìn được lắp đặt phù hợp với bộ môn để giáo viên, học sinh sử dụng thuận lợi, đảm bảo chất lượng giáo dục. Tiêu chuẩn của Phòng học bộ môn (PHBM) theo quyết định 37 của BGD & ĐT đã được các chuyên gia giáo dục nghiên cứu, biên soạn và đề xuất. Xây dựng và từng bước nâng cấp các tiêu chuẩn phù hợp với cơ sở hạ tầng của nhà trường và nhận thức học sinh vùng nông thôn, miền núi.
Năm 2010 nhà trường được bàn giao 02 Phòng học bộ môn (PHBM) Hóa học và  Sinh học đảm bảo đúng quy định theo quyết định 37QĐ-BGD&ĐT, đã góp phần làm thay đổi cách dạy học để nâng cao chất lượng giáo dục. Các  PHBM đã có đủ diện tích, bàn ghế, trang thiết bị  hiện đại, khang trang theo quy định, trong mỗi phòng bộ môn trang trí thêm tranh ảnh các nhà khoa học của từng bộ môn, các chậu cây xanh ở các góc phòng để giúp cho không khí trong phòng tươi mát, trong lành. Các phòng học bộ môn được quản lý chặt chẽ, sử dụng có hiệu quả trong mỗi tiết học tạo cho các em lĩnh hội đầy đủ kiến thức và kỹ năng thực hành.
   Tiết thực hành tại phòng Hóa học
PHBM là phòng học được thiết kế nhằm tạo điều kiện tối ưu để HS được làm việc, tự chiếm lĩnh tri thức thông qua các hoạt động học tập khác. HS có thể tiếp nhận kiến thức qua việc đọc tài liệu, quan sát thí nghiệm, thực hành trên TBDH, tiếp nhận kiến thức bằng việc trao đổi, tranh luận qua việc học tập hợp tác theo nhóm nhỏ tạo hứng thú học tập cho HS, biến HS từ thế bị động sang thế chủ động trong nhận thức. Được học tập tại PHBM là bước vào một quá trình đi tìm kiếm kiến thức, giải đáp những băn khoăn, thắc mắc không chỉ bằng lý thuyết mà cả bằng thực nghiệm. Tâm thế của người học thay đổi, học tập không còn là công việc “khổ sai” mà là niềm vui với người học. Cụ thể như :
- Để khai thác có hiệu quả PHBM, trước hết Phó hiệu trưởng chuyên môn phải bố trí sắp xếp thời khóa biểu một cách khoa học nhất để tạo điều kiện cho các GV hóa học, sinh học không trùng giờ, các tiết học không trùng nhau, hạn chế đến mức thấp nhất việc HS phải di chuyển.
- Động viên, khen thưởng kịp thời những GV & HS hiện tốt quy định PHBM, khiển trách, phê bình hoặc cảnh cáo GV & HS thực hiện không tốt trong quá trình dạy học ở PHBM.
- PHBM phải có đầy đủ các loại hồ sơ sổ sách theo quyết định 37/QĐ-BGD của Bộ GD & ĐT
BỘ HỒ SƠ PHÂN LOẠI HỒ SƠ
I.Hồ sơ chỉ đạo hoạt động PHBM 1. Quyết định
2. Công văn
3. Hướng dẫn hoạt động PHBM (Nội quy)
4. Quyết định phân công phụ trách PHBM
5. Kế hoạch xây dựng PHBM
6. Phân phối chương trình
7. Danh mục tối thiểu
8. Thời khóa biểu
II. Hồ sơ sổ sách theo dõi sử dụng PHBM 1. Kế hoạch hoạt động, biên bản kiểm tra của BGH
2.Sổ theo dõi GV mượn ĐDDH
3. Báo cáo định kì, sơ kết, duy tu bảo dưỡng
4. Sổ đăng ký sử dụng TBDH
5. Sổ ghi đầu bài
6. Sổ theo dõi thiết bị tự làm  ĐDDH của GV
III.Hồ sơ quản lý tài sản PHBM 1.Sổ tài sản
2.Quyết định và biên bản kiểm kê
3. Quyết định và biên bản thanh lý
4. Hóa đơn ,chứng từ
5. Phôi liệu, vật mẫu (Phòng Sinh)
6. Bổ sung thiết bị mua sắm hằng năm
 
Các PHBM do phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn quản lý chung. Mỗi phòng có 1 sổ tài sản  do cán bộ phụ trách PHBM quản lý. Hàng năm nhà trường tiến hành kiểm kê tài sản hai lần vào cuối học kì I và cuối năm học, có biên bản lưu giữ. Việc tổ chức sắp xếp bàn ghế, lắp đặt trang thiết bị nghe nhìn hợp lí, kho lưu giữ đồ dùng dạy học gọn gàng, đảm bảo tính khoa học, tiện cho việc sử dụng.
 

Hồ sơ sổ sách phòng bộ môn Hóa học, Sinh học
Cán bộ phụ trách công tác thiết bị được giao trách nhiệm quản lý PHBM là giáo viên chuyên ngành Hóa –Sinh có tinh thần trách nhiệm, có nghiệp vụ quản lý, hiểu biết và sử dụng thành thạo các thiết bị. Giáo viên phụ trách công tác thiết bị chịu trách nhiệm trước nhà trường về quản lý tài sản, tham mưu mua sắm, sửa chữa các thiết bị dạy học.
2/ Sử dụng các phòng học bộ môn
Hiệu quả sử dụng và khai thác thiết bị giáo dục  nói chung, PHBM nói riêng phụ thuộc vào nhiều yếu tố: Sự quan tâm của lãnh đạo nhà trường đối với việc đổi mới phương pháp dạy và học, đối với công tác tổ chức quản lý nghiệp vụ thiết bị dạy học( TBDH), khả năng và trình độ chuyên môn quản lý nghiệp vụ của cán bộ phụ trách thiết bị, sự nhiệt tình và trách nhiệm của các giáo viên bộ môn, cách bố trí sắp xếp các thiết bị giáo dục của nhà trường, tổ chức sử dụng và khai thác hợp lý các thiết bị dạy học … Để việc sử dụng các thiết bị dạy học, PHBM có hiệu quả, nhà trường đã xây dựng một số quy định và giao trách nhiệm cho các thành viên như sau:
2.1 Cấu trúc phòng thiết bị giáo dục, phòng học bộ môn
Để nâng cao chất lượng sử dụng và khai thác có hiệu quả các TBDH được trang bị, nhà trường cùng giáo viên phụ trách  bố trí, sắp xếp hợp lý, khoa học các phòng TBDH. Một số yếu tố cơ bản mang tính nguyên tắc tác động đến hiệu quả hoạt động của phòng TBDH ở trường THCS là: Phòng thiết bị giáo dục  phải tuân theo một số nguyên tắc sau: Nguyên tắc dễ tìm, dễ thấy, dễ lấy
 

Mô hình mẫu vật môn Sinh học
 
Sắp xếp đồ dùng thiết bị theo nguyên tắc này, trư­ớc hết ng­ười quản lí PHBM phải đáp ứng đ­ược nhu cầu của giáo viên và học sinh khi cần sử dụng. Áp dụng linh hoạt các kiểu sắp xếp : Thấp ở ngoài, cao ở trong, bé ở ngoài, to ở trong.
Những đồ vụn vặt có thể để trong khay như­ nút cao su, ống hút, ống dẫn khí, quỳ tím… Nhà trư­ờng trang bị cho phòng TBDH tủ kính khung nhôm đ­ược chia ra nhiều ngăn để sắp xếp sẽ dễ dàng và thuận lợi.Ngoài những đồ dùng dạy học sử dụng thường xuyên, còn chuẩn bị sẵn những dụng cụ mẫu để trưng bày hay khi cần gấp thì có sẵn (khay dự trữ).
 

Vật mẫu, dụng cụ dự trữ bộ môn Hóa học
 
Các thiết bị là tranh ảnh, biểu bảng, bảng phụ … cần đ­ược treo vào các giá tự thiết kế gắn trên t­ường hoặc giá treo theo từng môn cụ thể. Tranh ảnh hàng năm đều dược mua sắm  khá nhiều nên ngay từ đầu cũng đã đ­ược phân theo chương trình, theo học kỳ, theo từng tuần để giáo viên dễ tìm, dễ lấy, tránh sự quá tải cho các loại giá treo. Theo dõi phân phối chương trình của từng môn, hết tuần này thì xếp tranh ảnh lại rồi đưa tiếp tuần kế tiếp ra để thuận tiện cho việc dạy học.
 

Phòng treo tranh, ảnh, bảng biểu bộ môn Hóa - Sinh
 
* Thiết bị dạy học được sắp xếp theo trình tự.
Những đồ dùng thư­ờng xuyên sử dụng thì để tại vị trí dễ lấy nhất nh­ư ở môn Hóa học, xếp riêng hóa vô cơ và hóa hữu cơ , theo dãy hoạt động hóa học từ kim loại mạnh đến kim loại yếu, từ muối mạnh đến muối yếu, lọ đựng hóa chất lớn xếp  ở trong, lọ nhỏ xếp ở phía ngoài, hoặc ở vị trí vừa tầm lấy.
 

Tử đựng hóa chất bộ môn Hóa học
 
* Thiết bị dạy học  sắp xếp theo từng  môn, khối lớp.
Tức là phân theo khu vực ví dụ : Môn Sinh (Sinh 6, Sinh 7, Sinh 8, Sinh 9), Môn Hóa  ( Hóa 8, Hóa 9)…vừa để trưng bày cho PHBM vừa tạo điều kiện dễ tìm dễ thấy, dễ lấy và mang tính khoa học của việc sắp xếp.
 


Tử trưng bày theo từng phân môn Hóa học, Sinh học, theo khối lớp
 
* Phòng học bộ môn phải đảm bảo an toàn.
Đó là vị trí để hoá chất độc hại, hoá chất dễ gây cháy nổ, đồ dùng dễ vỡ đều phải để nơi an toàn, nhất là an toàn về điện và chống cháy.
Phòng chuẩn bị đồ dùng  đ­ược trang bị bình chữa cháy và luôn ngăn ngừa hoả hạn bằng cách loại trừ nguy cơ chập điện và cháy nổ do hoá chất gây lên.
An toàn còn phải xét ở việc chống mối mọt, ẩm mốc cho vỏ gỗ đựng thiết bị.
An toàn đặc biệt với thiết bị quang học của kính hiển vi. Có thể bị hỏng ngay sau khi tiếp xúc với không khí ẩm. Vì vậy sau khi dùng, kính hiển vi phải đ­ược bảo quản ngay bằng cách sấy khô hoặc bảo quản trong hộp xốp, bọc thêm túi chống ẩm và cất trong tủ. An toàn còn đảm bảo yếu tố an ninh, khi ra khỏi phòng cần kiểm tra và khóa cửa cận thận.
 
* Phòng học bộ môn đảm bảo tính thẩm mỹ.
Phòng thí nghiệm là nơi học và thực hành của học sinh nên ngoài tiêu chuẩn về ánh sáng, thông gió thoáng mát, trang trí các chậu cây xanh  thì việc trưng bày đồ dùng dạy học hợp lí trên các giá, tủ đẹp cũng tạo nên tâm thế tốt cho việc học tập của học sinh, tạo cho các em cảm thấy sự sinh động, hứng thú trong mỗi tiết học.
* Thiết bị dạy học được lập theo danh mục đồ dùng.
Thiết bị và dụng cụ đồ dùng dạy học nhất thiết phải ghi rõ tên và công dụng để giúp công tác bảo quản, không bị nhầm lẫn nhất là đối với các đồ dùng, thiết bị mới mua về của các bộ môn . Đó cũng là tạo điều kiện dễ tìm, dễ lấy mỗi khi sử dụng.
* Thiết bị dạy học được vào sổ và kí mư­ợn trả.
Thiết bị và dụng cụ khi giáo viên sử dụng phải kí vào sổ theo dõi và khi trả phải kiểm tra lại đồ dùng xem có hư hỏng mất mát  gì không.  Nếu coi thường công việc này sẽ dẫn đến tài sản thiết bị sẽ bị thất thoát, xếp đặt lộn xộn hậu quả mất nhiều công tìm kiếm ảnh hưởng tới các hoạt động tiếp theo .
2.2 Trách nhiệm của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, học sinh khi sử dụng phòng học bộ môn
a. Trách nhiệm của phó hiệu trưởng chuyên môn:
Để việc sử dụng các PHBM có hiệu quả, hiệu trưởng nhà trường phân công Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn cùng với các tổ trưởng chuyên môn phân công, theo dõi và đôn đốc các công việc sau:
Trước tiên là sắp xếp thời khoá biểu các môn, lớp để các tiết học tại phòng học bộ môn không bị trùng nhau. Thường xuyên kiểm tra (có biên bản kèm theo) việc mượn đồ dùng dạy học và việc sử dụng PHBM để cuối học kì khen thưởng và khiển trách đúng người, đúng việc. Bên cạnh đó, cung với tổ trưởng chuyên môn cần dự giờ những tiết học tại PHBM để kiểm tra, đánh giá khả năng tiếp thu kiến thức và kỹ năng thực hành của học sinh.
 

b. Đối với giáo viên phụ trách bộ môn:
- Cuối tuần giáo viên bộ môn đăng ký mượn đồ dùng dạy học cho giáo viên phụ trách PHBM chuẩn bị các TBDH kịp thời cho tuần đến dựa vào  nội dung các tiết dạy. Đồ dùng dạy học được để sẵn trên bàn chuẩn bị trước khi giáo viên và học sinh vào PHBM. Đối với các tiết thí nghiệm thực hành giáo viên phải tiến hành thí nghiệm trước khi tổ chức lớp học để tránh thí nghiệm không thành công do hóa chất  hay  kỹ thuật .
- Mỗi lớp học được chia thành 8 nhóm học tập hay thí nghiệm thực hành. Giáo viên yêu cầu các nhóm trưởng lên bàn chuẩn bị sẵn đồ dùng dạy học đem xuống cho từng nhóm thực hành. Mỗi nhóm có 5 đến 6 em chuẩn bị sách vở, dụng cụ học tập, ngồi đúng vị trí quy định để dễ quan sát và tiến hành thí nghiệm.
- Giáo viên bộ môn cùng giáo viên phụ trách  hướng dẫn cho học sinh có ý thức giữ gìn tài sản của nhà trường , tác phong học tập nghiêm túc trong các  PHBM.
- Tổ chức các tiết dạy theo đúng đặc trưng bộ môn học, quản lý hướng dẫn học sinh sử dụng TBDH đảm bảo kết quả, phát huy tính tích cực, tự giác, tìm hiểu kiến thức bài học tinh thần hợp tác hỗ trợ nhóm học tập của học sinh.
- Sau mỗi tiết học, giáo viên hướng dẫn học sinh thu dọn đồ dùng dạy học, vệ sinh sạch sẽ rồi nhóm trưởng đem để lên phòng chuẩn bị như ban đầu để cho lớp sau lên học. Sau đó các em sắp xếp lại dụng cụ học tập, dọn vệ sinh xung quanh chỗ ngồi rồi về lớp.
- Dạy học ở PHBM giúp cho trình độ chuyên môn GV được nâng cao, năng lực thực hành, năng lực tư duy logic, tư duy sáng tạo của HS không ngừng được phát triển. Khi tiếp xúc và sử dụng TBDH nhiều lần, chính bản thân GV sẽ gắn bó với bài giảng, không ngại làm thí nghiệm, qua đó tự bồi dưỡng trình độ chuyên môn . HS được làm nhiều thí nghiệm, tư duy logic có điểm tựa chắc chắn, kĩ năng thưc hành ngày một thành thục. Đó chính là nguồn nuôi dưỡng quý báu cho lòng say mê, trí sáng tạo không ngừng của người học.
 
c. Đối với cán bộ phụ trách phòng học bộ môn
Đây là yếu tố tiên quyết hàng đầu của mỗi nhà trường khi muốn nâng cao chất lượng sử dụng và khai thác TBDH. Hiện nay, ở các trường THCS Nguyễn Bá Phát có hai  cán bộ phụ  trách phòng thí nghiệm nên thuận lợi cho việc quản lý và sử dụng có hiệu quả TBDH, người cán bộ phụ trách TBDH phải có những yếu tố sau đây:
- Hiểu được kiến thức chuyên môn và kỹ năng quản lý nghiệp vụ công tác thiết bị trường học. Người phụ trách TBDH cần phải hiểu tầm quan trọng của công việc chuẩn bị thiết bị phục vụ cho dạy của thầy và học của trò trong một tiết học thành công hay thất bại. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay đang thực hiện đổi mới nội dung và ph­ương pháp dạy học, người cán bộ TBDH phải nắm chắc kiến thức chuyên môn, phương pháp dạy học có sử dụng các thiết bị giáo dục. Chúng ta chưa bàn đến tâm lí của người làm công tác TBDH hoặc về vị trí của công việc này mà chỉ nói đến việc nếu quản lý TBDH tốt sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy và học.
- Đầu năm học, thông báo trước cờ cho học sinh về nội quy, quy định khi học tại PHBM để các em nắm rõ và thực hiện .
- Hàng tháng tổng kết số lượt mượn ĐDDH và số tiết thực hành của giáo viên bộ môn. Kiểm tra và bảo dưỡng những thiết bị sử dụng, cập nhật những thiết bị hư hỏng vào sổ sách để cuối học kì đề nghị thanh lý, mua sắm và bổ sung kịp thời để phục vụ cho việc dạy và học.  Thường xuyên trồng  và chăm sóc cây xanh đưa vào PHBM để tạo môi trường trong phòng bộ môn mát mẻ và trong lành
- Người phụ trách phải có tinh thần, thái độ và trách nhiệm cao với công việc quản lý nghiệp vụ thiết bị giáo dục của trường học. Vì vậy, phẩm chất bền bỉ, tỉ mỉ, nhiệt tình và cần cù làm việc, xây dựng tác phong làm việc khoa học là yếu tố thành công của người phụ trách phòng TBDH. Có tinh thần đoàn kết thân ái giữ đúng nguyên tắc xuất nhập các thiết bị thí nghiệm với thái độ ôn hoà khi chuẩn bị thiết bị giáo dục, đóng một vai trò quan trọng trong việc hoàn thành chất lượng các bài lên lớp.
d. Đối với học sinh:
- Nghiêm túc thực hiện nội quy PHBM, đảm bảo trật tự, không nô đùa nghịch làm hư hại tài sản, trang thiết bị của nhà trường.
- Có ý thức tự giác học tập, chuẩn bị đầy đủ sách vở, dụng cụ học tập theo hướng dẫn của giáo viên, các nhóm trưởng phụ giúp giáo viên chuẩn bị đồ dùng và thu dọn sau mỗi tiết học; ghi chép đầy đủ nội dung tiến trình buổi học, mạnh dạn trao đổi thảo luận nhóm về những kiến thức trong bài học.
- Tổ chức thí nghiệm thực hành an toàn theo sự hướng dẫn của giáo viên. Khi có sự cố xảy ra phải bình tĩnh, trật tự  để giáo viên xử lý.
III. Kết quả đạt được
Qua quá trình tổ chức quản lý và sử dụng đó, các PHBM của nhà trường luôn được khai thác và sử dụng có hiệu quả. Giáo viên có tinh thần trách nhiệm chuẩn bị giờ dạy, học sinh có ý thức giữ gìn vệ sinh, bảo quản đồ dùng, kỹ năng sử dụng các loại đồ dùng học tập đã được nâng lên.
Dạy học trong PHBM sẽ tạo ra không khí sinh động và khoa học cho mỗi tiết học. Ví dụ PHBM Hoá học với những thiết bị thí nghiệm về hoá vô cơ, hữu cơ, giúp cho các em biết và giải thích được những hiện tượng thực tế; PHBM Sinh với những thiết bị dạy học mô hình sinh động, học sinh có thể tháo lắp mô hình từ thực vật cho đến con người, …sẽ tác động trực tiếp đến khả năng nhận thức của các em kỹ càng hơn”. Không ở môi trường học tập nào, học sinh có cơ hội hoạt động nhiều như ở PHBM, tránh được tình trạng dạy - học chay. Ở đây các em không chỉ được quan sát, nhận xét, tranh luận…mà còn được thực hành luôn. Chính nhờ đó, khắc phục được những thói quen xấu cho học sinh trong học tập như: Thụ động, ỉ lại, tiếp thu một chiều. Không chỉ tác động tích cực đến học sinh mà ngay cả giáo viên cũng được “hưởng lợi” từ PHBM, trình độ chuyên môn được nâng cao. Khi tiếp xúc với công nghệ thông tin và sử dụng thiết bị dạy học nhiều lần, chính bản thân giáo viên sẽ gắn bó với bài giảng, hứng thú với việc thiết kế bài giảng điện tử, không ngại làm thí nghiệm. Đối với thí nghiệm khó, giáo viên còn có thể dùng công nghệ thông tin để mô phỏng lại…qua đó tự bồi dưỡng được chuyên môn và nâng cao tay nghề. Qua đó, giáo viên có ý thức tự làm đồ dùng dạy học phục vụ cho bài giảng của mình. Chính vì vậy mà ngoài các loại đồ dùng hiện có, giáo viên đã làm được nhiều đồ dùng có giá trị thiết thực: Mô hình tế bào thực vật, các bộ sưu tập về đời sống động vật , thực vật…. . Các giáo viên đã huy động học sinh sưu tầm được nhiều loại tranh ảnh, hiện vật, học sinh tham gia làm các mô hình, đắp vẽ mẫu vật để phục vụ cho bài giảng. Kỹ năng thực hành của các giáo viên tương đối tốt cho nên các tiết dạy ở PHBM đã mang lại niềm say sưa, hứng thú cho học sinh, chất lượng giờ dạy đạt hiệu quả hơn..
IV. Bài học kinh nghiệm
Nhà trường phấn đấu xây dựng PHBM đạt chuẩn quốc gia là nhiệm vụ hết sức khó khăn đối với vùng miền núi như Hòa Liên. Từ thực tế đã làm và học hỏi kinh nghiệm của các đơn vị tiên tiến khác, trường THCS Nguyễn Bá Phát đã rút ra bài học kinh nghiệm sau :
- Xây dựng được PHBM theo tiêu chuẩn của Bộ thì nhà trường cần phải huy động các nguồn tài chính, đây là vấn đề quan trọng nhất, không phải trường học nào, địa phương nào cũng làm được. Vì vậy đòi hỏi người hiệu trưởng phải linh hoạt, khéo léo tham mưu với phòng GD&ĐT Huyện, UBND Huyện, xã để được đồng tình ủng hộ đầu tư xây dựng theo kế hoạch của nhà trường.
- Kêu gọi và tranh thủ sự giúp đỡ của doanh nghiệp, các nhà hảo tâm, các tổ chức đoàn thể,  các doanh nghiệp hỗ trợ đầu tư trong công tác xã hội hóa giáo dục của các trường học ở địa phương.
- Trang thiết bị PHBM phải đồng bộ, đảm bảo chất lượng và an toàn cho người sử dụng. Việc sắp xếp đồ dùng dạy học hợp lý, khoa học, tiện lợi dễ tìm, dễ lấy.
- Mỗi PHBM phải có bảng nội quy gắn trước phòng, giáo viên và học sinh phải nắm vững nội quy và thực hiện nghiêm túc hàng ngày khi lên lớp; cần giáo dục cho học sinh ý thức tự giác, tôn trọng và làm theo hướng dẫn của giáo viên phụ trách, phòng học phải đảm bảo an toàn có hệ thống phòng cháy chữa cháy, không gian thoáng mát, sàn nền sạch sẽ không trơn trượt.
- Giáo viên phụ trách thiết bị giáo dục nhà trường cần lựa chọn những giáo viên lực, có tinh thần trách nhiệm cho đi bồi dưỡng thiết bị hàng năm để phụ trách các PHBM. Phải tổ chức được các chuyên đề, các nhóm chuyên môn giảng dạy tại các PHBM, giáo viên  phải am hiểu các đồ dùng thiết bị giáo dục trong phòng, sử dụng có hiệu quả trong từng tiết học.
- Kế hoạch đầu năm học nhà trường phát động phong trào giáo viên, học sinh tự làm đồ dùng dạy học để bổ sung cho PHBM. Thường xuyên cập nhật cơ sở vật chất, thiết bị dạy học mới để trang thiết bị cho PHBM đáp ứng việc đổi mới phương pháp dạy học.
- Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn  sắp xếp thời khóa biểu hợp lý để các tiết học quy định đều được học tại PHBM. Bên cạnh đó tăng cường kiểm tra giám sát giáo viên bộ môn thực hiện việc giảng dạy của mình. Công tác bảo quản, bảo dưỡng được kiểm tra thường xuyên để các phòng học bộ môn đảm bảo an toàn, chất lượng.
Đây là bài về kinh nghiệm tổ chức quản lý, sắp xếp và hoạt động PHBM tại Trường THCS Nguyễn Bá Phát, theo trình tự chuẩn của quyết định 37/QĐ-BGD của Bộ GD & ĐT nhưng cũng còn những thiếu sót, mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của đồng nghiệp và các trường bạn để việc quản lý, sắp xếp và hoạt động phòng học bộ môn  Hóa Sinh đạt hiệu quả và đề tài sáng kiến kinh nghiệm của tôi được hoàn chỉnh hơn.
      Xin trân trọng cảm ơn!
                                                              Ngày 05 tháng 12  năm 2012
                                             Người viết
                                                                              
 
                                            Trần Mai Hương
 
 
 
 
 
 
 
MỤC LỤC:                                                                                                  Trang
 
A. Đặt vấn đề                                                                                                    1
B. Giải quyết vấn đề:                                                                                        2
I. Tình hình giảng dạy tại phòng học bộ môn                                              2
    II. Các giải pháp, biện pháp tổ chức, sử dụng phòng học bộ môn
 Hóa - Sinh đạt kết quả cao.                                                                              4
         1. Tổ chức hoạt động và quản lý phòng học bộ môn                               5
    2. Sử dụng các phòng học bộ môn                                                           8
        2.1. Cấu trúc phòng thiết bị giáo dục, phòng học bộ môn                   8
        2.2. Trách nhiệm của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên,
học sinh khi sử dụng phòng học bộ môn.                                                   14
             a. Trách nhiệm của phó hiệu trưởng chuyên môn                         14
             b. Đối với giáo viên phụ trách bộ môn                                          15
             c. Đối với cán bộ phụ trách phòng học bộ môn                             16
             d. Đối với học sinh                                                                         17
  III. Kết quả đạt được                                                                                      18
  IV. Bài học kinh nghiệm                                                                                19
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
 
1. Căn cứ Quyết định số 37/2008/QĐ-BGDĐT của Bộ GD&ĐT ban hành quy định về phòng học bộ môn đạt chuẩn quốc gia.
2. Căn cứ theo công văn số 4672/SGDĐT-GDTrH về việc “Tăng cường xây dựng phòng học bộ môn và hướng dẫn quy trình công nhận PHBM đạt chuẩn”
3. ”Một số vấn đề về phòng học bộ môn”
Tác giả: Phạm Văn Nam- Đặng Thị Thu Thủy- Trần Đức Vượng (Đồng chủ biên) – NXB Giáo dục Việt Nam.
4. ”Nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị dạy học và bước đầu triển khai dạy học theo hướng phòng học bộ môn, báo cáo tổng kết đề tài, 2004.
Tác giả: Nguyễn Thị Minh Phương
5. “Mấy ý kiến bước đầu về việc xây dựng trường sở theo hệ thống phòng học bộ môn” TC NCGD số 11/75.
Tác giả: Nguyễn Gia Cốc.
 

Tác giả bài viết: Trần Mai Hương

Tổng số điểm của bài viết là: 15 trong 5 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

 
Thi Toán trên mạng